# Rezonans magnetyczny — przygotowanie, przeciwwskazania, kontrast i skierowanie na NFZ

- Adres: https://poligon.cmmedicos.pl/rezonans-magnetyczny-przygotowanie-przeciwwskazania/
- Opublikowano: 2026-10-22
- Kategoria: Poradnik
- Ostatnia zmiana: 2026-10-22
- Status: tekst w weryfikacji przez klinikę — fragmenty niepotwierdzone zostały pominięte
- Źródło: Centrum Medyczne MEDICOS, ul. Onyksowa 12, 20-582 Lublin, tel. 81 740 84 20

> Jak się przygotować do rezonansu, kiedy implant lub ciąża są przeciwwskazaniem, na czym polega kontrast i czym różni się badanie na NFZ od odpłatnego.

> Treść informacyjna. Ostateczną decyzję o tym, czy badanie można bezpiecznie wykonać, podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa i dokumentacji implantów.

Rezonans magnetyczny (MR, MRI) to badanie obrazowe, w którym wykorzystuje się silne pole magnetyczne i fale radiowe. **Nie stosuje się w nim promieniowania rentgenowskiego** [1][2]. Dobrze pokazuje tkanki miękkie: mózg, rdzeń kręgowy, stawy, więzadła i narządy jamy brzusznej. W Centrum Medycznym MEDICOS badania wykonuje się aparatem o indukcji pola 1,5 T, bez kontrastu i z kontrastem, w ramach umowy z NFZ oraz odpłatnie. [Aktualny zakres badań na NFZ: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]

## Jak przebiega badanie

- Pacjent leży na stole, który wsuwa się do tunelu aparatu. Badana część ciała musi pozostać nieruchoma.
- Badanie trwa zwykle **od 15 minut do godziny**, czasem dłużej [1].
- Aparat wydaje głośne dźwięki, dlatego pacjent otrzymuje zatyczki do uszu lub słuchawki [1].
- Przez cały czas można porozumieć się z personelem. Pacjent ma przycisk do wezwania pomocy. [Przycisk wezwania: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]

## Jak się przygotować

1. **Ankieta bezpieczeństwa.** Przed badaniem wypełnia się ankietę z pytaniami o implanty, metalowe elementy w ciele, przebyte operacje, ciążę i alergie [1][2]. Odpowiedzi muszą być dokładne, bo od nich zależy bezpieczeństwo.
2. **Dokumentacja implantów.** Jeśli masz rozrusznik serca, kardiowerter-defibrylator, neurostymulator, implant ślimakowy, pompę insulinową lub inny implant, zabierz kartę implantu z nazwą producenta i modelem. Bez niej personel może nie być w stanie ocenić, czy badanie jest bezpieczne [2].
3. **Metal.** Przed wejściem do pracowni zdejmuje się biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki i okulary. Zostawia się klucze, monety i karty płatnicze. Czasem trzeba przebrać się w odzież bez metalowych elementów [1].
4. **Makijaż i tatuaże.** Niektóre tatuaże i makijaż permanentny zawierają metaliczne barwniki. Mogą obniżać jakość obrazu, a rzadko powodować podrażnienie lub oparzenie skóry. Trzeba o nich poinformować personel [2].
5. **Wcześniejsze wyniki.** Zabierz skierowanie oraz wyniki i opisy wcześniejszych badań obrazowych tej samej okolicy.
6. **Jedzenie i leki.** Do większości badań nie trzeba być na czczo, a stałe leki przyjmuje się normalnie [1]. Niektóre badania, np. jamy brzusznej, wymagają szczególnego przygotowania. [Zasady MEDICOS dotyczące postu i przygotowania do MR jamy brzusznej: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]

## Przeciwwskazania i sytuacje wymagające oceny

### Implanty i ciała obce

- **Rozruszniki serca i kardiowertery-defibrylatory.** Część urządzeń jest dopuszczona do badania MR pod określonymi warunkami. Badanie wymaga wtedy specjalnej procedury, często z udziałem kardiologa. Starsze urządzenia mogą wykluczać badanie [2]. [Czy MEDICOS bada pacjentów z rozrusznikiem: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]
- **Implanty ślimakowe, neurostymulatory, pompy leków, klipsy naczyniowe, metalowe cewniki** wymagają indywidualnej oceny na podstawie dokumentacji [2].

### Ciąża

- Nie ma znanego ryzyka wykonania samego MR w ciąży [2]. Badania nieplanowe zwykle przekłada się na czas po porodzie [2].
- **Kontrastu gadolinowego zwykle nie podaje się w ciąży.** Robi się wyjątek tylko wtedy, gdy korzyść diagnostyczna jest wyraźna [2][5].
- Zawsze poinformuj personel o ciąży lub jej możliwości [1].

### Lęk przed zamkniętą przestrzenią (klaustrofobia)

- Poinformuj o nim wcześniej przy rejestracji. Pomaga omówienie przebiegu badania, obecność bliskiej osoby w pracowni (jeśli jest dozwolona) i rozmowa z technikiem [1][2].
- Lekarz może zlecić lek uspokajający. Wtedy przez 24 godziny po badaniu nie wolno prowadzić pojazdów, więc trzeba zapewnić sobie transport [1]. Według RadiologyInfo łagodnego leku uspokajającego potrzebuje mniej więcej co dwudziesta osoba [2].

## Kontrast — kiedy i z jakim ryzykiem

W części badań podaje się dożylnie środek kontrastowy zawierający gadolin. Poprawia on widoczność np. zmian zapalnych i guzów [1][2].

**Możliwe działania niepożądane**

- Zwykle łagodne: nudności, wysypka, ból głowy, metaliczny posmak, zawroty głowy. Ciężkie reakcje alergiczne zdarzają się rzadko [1].
- Po podaniu kontrastu pacjent zwykle zostaje w pracowni do ok. 30 minut, aby można było wykryć ewentualną reakcję [1].

**Czynność nerek**

- U osób z ciężką niewydolnością nerek (eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m²) istnieje ryzyko rzadkiego, ciężkiego powikłania: nerkopochodnego włóknienia układowego. Wymaga to szczególnej ostrożności i doboru preparatu [3]. Dlatego pracownie często proszą o aktualny wynik kreatyniny. [Wymóg wyniku kreatyniny/eGFR i jego „ważność” w MEDICOS: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]
- O chorobie nerek, przeszczepie nerki, chorobie wątroby lub wcześniejszej reakcji na kontrast trzeba poinformować personel [2].

**Odkładanie się gadolinu**

- Europejska Agencja Leków w 2017 r. stwierdziła, że niewielkie ilości gadolinu mogą odkładać się w mózgu. Nie ma dowodów, że wyrządza to szkodę. Jako środek ostrożności ograniczono stosowanie części preparatów o budowie liniowej. Zaleca się używanie preparatów makrocyklicznych w najmniejszej dawce potrzebnej do rozpoznania [4].

**Karmienie piersią**

- Według radiologicznych zaleceń europejskich i amerykańskich zwykle nie ma potrzeby przerywania karmienia po podaniu kontrastu gadolinowego. Część matek decyduje się na krótką przerwę z ostrożności i wcześniej odciąga pokarm [2][3].

## Skierowanie: NFZ a badanie odpłatne

**Na NFZ**

- Potrzebne jest **e-skierowanie**. Na rezonans wystawia je zasadniczo **lekarz specjalista**, np. w poradni specjalistycznej lub w szpitalu [7][8]. Lekarze POZ w ramach opieki koordynowanej mogą kierować na określony katalog badań. Według dostępnych opisów rezonans do niego nie należy [9]. [Czy MEDICOS przyjmuje na MR skierowania od lekarza POZ: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ w umowie z NFZ]
- Lekarz kierujący oznacza skierowanie jako **„pilne”** lub **„stabilne”**. Od tej kategorii zależy miejsce na liście oczekujących [7].
- Kolejność przyjęć wynika z listy oczekujących. Aktualne terminy w poszczególnych placówkach można sprawdzić na stronie **terminyleczenia.nfz.gov.pl** [6].

**Odpłatnie**

- Badanie można wykonać także odpłatnie. Pracownia zwykle wymaga wtedy skierowania lekarskiego z rozpoznaniem i pytaniem klinicznym, bo od nich zależy zakres badania (np. czy potrzebny jest kontrast). [Czy MEDICOS wymaga skierowania przy badaniu odpłatnym: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]
- Przygotowanie, przeciwwskazania i sam przebieg są takie same jak na NFZ.

## Korzyści i ograniczenia badania

| Korzyści | Ograniczenia |
| --- | --- |
| Brak promieniowania jonizującego [1][2] | Długi czas badania i konieczność pozostania w bezruchu [1] |
| Szczegółowe obrazy tkanek miękkich [1][2] | Ograniczenia u osób z niektórymi implantami [2] |
| W ciąży, bez kontrastu, badanie nie wiąże się ze znanym ryzykiem, gdy jest wskazane [2] | Hałas, lęk w zamkniętej przestrzeni [1][2] |
| Kontrast gadolinowy rzadko powoduje ciężkie reakcje [1][2] | Wynik może wykazać zmiany bez znaczenia klinicznego, które wymagają interpretacji przez lekarza kierującego |

## Kiedy pilnie do lekarza / 112

Po podaniu kontrastu, także po wyjściu z pracowni, dzwoń pod **112**, jeśli wystąpi:

- duszność, świszczący oddech, obrzęk twarzy, warg lub języka,
- rozległa pokrzywka z osłabieniem, zawroty głowy lub omdlenie.

W czasie badania niezwłocznie użyj przycisku wezwania, jeśli poczujesz ciepło, pieczenie skóry, kołatanie serca lub silny niepokój. Centrum Medyczne MEDICOS nie prowadzi szpitalnego oddziału ratunkowego. [Lista objawów alarmowych: DO POTWIERDZENIA PRZEZ RECENZENTA]

## Najczęstsze pytania

**Czy mogę mieć rezonans, jeśli mam endoprotezę stawu biodrowego?** Zwykle tak, ale implant może zniekształcać obraz w swojej okolicy. Zgłoś go w ankiecie [2].

**Czy rezonans jest bezpieczny w ciąży?** Samo badanie nie wiąże się ze znanym ryzykiem. Kontrastu gadolinowego zwykle się nie podaje, chyba że korzyść jest wyraźna [2][5]. Badania, które mogą poczekać, odkłada się.

**Czy przed rezonansem z kontrastem trzeba zbadać nerki?** U osób z chorobą nerek lub z grup ryzyka sprawdza się czynność nerek, ponieważ przy ciężkiej niewydolności rośnie ryzyko powikłań [3]. Zasady pracowni poda rejestracja.

**Czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na rezonans na NFZ?** Zasadniczo skierowanie wystawia lekarz specjalista [7][8]. Aktualne zasady warto potwierdzić w rejestracji.

**Jak długo czeka się na wynik?** Opis wykonuje lekarz radiolog. [Czas oczekiwania na opis w MEDICOS: DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]

## Źródła

1. NHS. MRI scan.
2. RadiologyInfo.org (ACR/RSNA). MRI Safety.
3. ESUR — wytyczne dotyczące nerkopochodnego włóknienia układowego (omówienie): ; Webb J.A.W. i wsp. The use of iodinated and gadolinium contrast media during pregnancy and lactation (ESUR, Eur Radiol 2005):
4. European Medicines Agency. Gadolinium Article 31 referral — final opinion (2017).
5. American College of Radiology. Gadolinium Pregnancy Screening Statement. ; ACR Manual on Contrast Media:
6. NFZ. Terminy leczenia.
7. Gazeta Prawna. Rezonans magnetyczny na NFZ w 2026 (kategorie „pilny”/„stabilny”).
8. Medycyna Praktyczna — Czy lekarz specjalista może wystawić skierowanie? ; pacjent.gov.pl — skierowania:
9. DOZ.pl — Lekarz POZ wystawi skierowanie na nowe badania (katalog opieki koordynowanej).

**Mapa twierdzeń → źródła:** przebieg [1][2]; przygotowanie [1][2]; implanty [2] (jedno źródło szczegółowe, a NHS [1] potwierdza tylko ogólnie, więc do potwierdzenia przez radiologa); ciąża [2][5]; klaustrofobia [1][2]; działania niepożądane kontrastu [1][2]; nerki [3]; gadolin w mózgu [4]; karmienie [2][3]; skierowanie i NFZ [6][7][8][9].