Chirurgia stomatologiczna

Czym jest chirurgia stomatologiczna

Chirurgia stomatologiczna obejmuje zabiegi w obrębie zębów, kości szczęk i tkanek miękkich jamy ustnej, wykonywane najczęściej w znieczuleniu miejscowym: nasiękowym lub przewodowym. W MEDICOS zakres obejmuje [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: aktualność listy]:

• usunięcie zęba (ekstrakcja): gdy zęba nie da się zachować leczeniem zachowawczym, kanałowym ani protetycznym, a także usuwanie zębów zatrzymanych, np. ósemek, gdy powodują dolegliwości lub stany zapalne,
• resekcja wierzchołka korzenia: odcięcie końcowego fragmentu korzenia wraz z usunięciem zmiany zapalnej wokół wierzchołka i zwykle wsteczne uszczelnienie kanału. Stosuje się ją, gdy ponowne leczenie kanałowe nie jest możliwe lub nie przyniosło wygojenia,
• hemisekcja: usunięcie jednego korzenia zęba wielokorzeniowego wraz z odpowiadającą mu częścią korony, gdy jednego korzenia nie da się wyleczyć. Pozostałą część odbudowuje się protetycznie,
• odsłonięcie zęba zatrzymanego w celu wprowadzenia go do łuku zębowego, we współpracy z ortodontą,
• korekta (podcięcie) wędzidełka wargi lub języka, gdy wpływa ono na przyzębie, mowę albo leczenie ortodontyczne,
• plastyka wyrostka zębodołowego: ukształtowanie kości i błony śluzowej przed wykonaniem protezy,
• zamknięcie połączenia ustno-zatokowego, które może powstać po usunięciu górnego zęba trzonowego lub przedtrzonowego,
• wycięcie zmiany błony śluzowej z badaniem histopatologicznym,
• odbudowa kości po usunięciu zęba, np. przed planowanym implantem, z użyciem kości własnej, materiałów kościozastępczych i błon zaporowych.

Kiedy zabieg nie jest wskazany, alternatywy

W miarę możliwości dąży się do zachowania zęba. Przed ekstrakcją rozważa się leczenie kanałowe, ponowne leczenie kanałowe lub resekcję. Zęby zatrzymane bez objawów i bez zmian w badaniu bywają tylko obserwowane. Zabiegi planowe odracza się przy ostrych stanach ogólnych. Szczególnej oceny wymagają: leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe, leczenie lekami antyresorpcyjnymi (np. bisfosfonianami), przebyta radioterapia głowy i szyi, niewyrównana cukrzyca i ciąża.

Kwalifikacja i przygotowanie

Lekarz zbiera wywiad (choroby, leki, uczulenia), bada pacjenta i wykonuje zdjęcie RTG, a przy zębach zatrzymanych lub planowaniu kości często tomografię stożkową (CBCT). Nie należy samodzielnie odstawiać leków przeciwkrzepliwych. Postępowanie ustala lekarz, w razie potrzeby z lekarzem prowadzącym.

Przebieg i znieczulenie

Większość zabiegów wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Proste usunięcie zęba trwa zwykle kilka minut, a usunięcie zęba zatrzymanego lub resekcja dłużej. Przy rozległych zabiegach lub u pacjentów, którzy nie mogą współpracować, możliwe jest leczenie w znieczuleniu ogólnym (zob. osobna strona). Szwy bywają wchłanialne lub zdejmowane po kilku dniach.

Po zabiegu i rekonwalescencja

Na przykładzie usunięcia zęba mądrości:

• ból i obrzęk zwykle zaczynają się zmniejszać po 1–2 dniach, a dolegliwości mogą trwać do około 2 tygodni,
• możliwe są zasinienie policzka i ograniczenie rozwierania ust,
• zaleca się leki przeciwbólowe według zaleceń, miękkie pokarmy, delikatną higienę, unikanie palenia, alkoholu i gorących napojów. Nie należy wypłukiwać skrzepu z zębodołu,
• przy niewielkim krwawieniu: ucisk jałowym gazikiem przez co najmniej 10 minut,
• po zabiegu z badaniem histopatologicznym wynik omawia lekarz prowadzący. Czas oczekiwania na wynik [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: stary opis podaje około 3 tygodni].

Możliwe powikłania

• suchy zębodół: bolesne zapalenie zębodołu po utracie skrzepu,
• zakażenie, krwawienie,
• uszkodzenie nerwu (zaburzenia czucia wargi, brody lub języka, zwykle przemijające, rzadko trwałe), szczególnie przy dolnych ósemkach,
• połączenie ustno-zatokowe po usunięciu górnych zębów bocznych,
• złamanie korzenia, uszkodzenie zęba sąsiedniego,
• po resekcji: brak wygojenia zmiany. W metaanalizie odsetek powodzeń mikrochirurgii endodontycznej (mikroskop, narzędzia ultradźwiękowe) wynosił około 94%, a metody tradycyjnej około 59%. W nowszym badaniu odsetek po roku wyniósł 93,5%. Wynik zależy od techniki, zęba i przypadku, a danych długoterminowych jest mniej,
• u osób leczonych lekami antyresorpcyjnymi lub po radioterapii: ryzyko martwicy kości szczęk.

Kiedy pilnie do lekarza po zabiegu

Skontaktuj się z dentystą, jeśli krwawienie nie ustaje mimo ucisku, ból i obrzęk narastają po 2–3 dniach, pojawi się nieprzyjemny smak, gorączka, ropny wyciek albo drętwienie utrzymujące się po ustąpieniu znieczulenia. Przy wrażeniu przechodzenia powietrza lub płynów z jamy ustnej do nosa nie wydmuchuj nosa i zgłoś się do lekarza. Szybko narastający obrzęk szyi lub dna jamy ustnej, duszność albo trudności w połykaniu to wskazanie do wezwania 112.

NFZ czy odpłatnie

Część zabiegów chirurgii stomatologicznej, np. usunięcie zęba, jest finansowana przez NFZ w ramach umowy placówki. Czy MEDICOS ma umowę NFZ na chirurgię stomatologiczną [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ].

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, diagnozy ani leczenia. Decyzję o leczeniu podejmuje lekarz dentysta po zbadaniu pacjenta.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz dentysta MEDICOS]

Źródła

1. NHS, Wisdom tooth removal: https://www.nhs.uk/conditions/wisdom-tooth-removal/ (przebieg, gojenie do 2 tygodni, zalecenia, suchy zębodół, zakażenie, uszkodzenie nerwu, objawy alarmowe)
2. Oral Health Foundation, Wisdom teeth: https://www.dentalhealth.org/wisdom-teeth (wskazania do usunięcia, obserwacja)
3. Yamada M i wsp., Critical Factors Affecting Outcomes of Endodontic Microsurgery: A Retrospective Japanese Study, Dent J (Basel) 2024: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11354110/ (93,5% powodzeń po roku, czynniki rokownicze)
4. mp.pl, Leczenie kanałowe: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/choroby-i-leczenie-zebow/107911,leczenie-kanalowe (dążenie do zachowania zęba, leczenie zmian okołowierzchołkowych)
5. mp.pl, Podniesienie dna zatoki szczękowej: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/choroby-i-leczenie-przyzebia/127740,podniesienie-dna-zatoki-szczekowej (odbudowa kości, przeciwwskazania, bisfosfoniany)
6. Platelet-rich fibrin as a therapeutic modality for oroantral communication closure: a systematic review and meta-analysis, Front Oral Health 2026: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41889481/ (połączenie ustno-zatokowe i metody zamknięcia)
7. Setzer FC i wsp., Outcome of endodontic surgery: a meta-analysis of the literature – part 1, J Endod 2010: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20951283/ (mikrochirurgia około 94% vs metoda tradycyjna około 59%)