Ginekomastia – diagnostyka i leczenie operacyjne

Czym jest ginekomastia

Ginekomastia to powiększenie piersi u mężczyzn. Rozróżnia się: [1][2]

• ginekomastię prawdziwą – przerost tkanki gruczołowej, zwykle w wyniku przewagi działania estrogenów nad androgenami,
• ginekomastię rzekomą (tłuszczową) – nagromadzenie tkanki tłuszczowej, najczęściej przy nadwadze,
• postacie mieszane.

Częste przyczyny to zmiany hormonalne w okresie dojrzewania i po 50. roku życia, niektóre leki (np. spironolakton, leki stosowane w leczeniu chorób prostaty), sterydy anaboliczne i inne substancje, marskość wątroby, choroby nerek i nadczynność tarczycy, a rzadko guzy wytwarzające hormony (np. jądra). U wielu mężczyzn przyczyny nie udaje się ustalić. [1][2]

Najpierw diagnostyka

Przed rozważeniem operacji lekarz ustala przyczynę: zbiera wywiad (leki, choroby, substancje), bada piersi i jądra, zleca badania krwi, w tym hormonalne, i zwykle USG piersi. Przy podejrzeniu choroby hormonalnej potrzebna jest konsultacja endokrynologiczna. [1][2]

Pilnej oceny wymaga jednostronne, twarde lub szybko rosnące zgrubienie, zmiany skóry lub brodawki (wciągnięcie, owrzodzenie), wyciek lub krwawienie z brodawki – rak piersi u mężczyzn jest rzadki, ale możliwy. [1][2]

Kiedy operacja nie jest wskazana – alternatywy

• u noworodków i nastolatków ginekomastia zwykle ustępuje samoistnie – u chłopców w okresie dojrzewania najczęściej w ciągu kilku–kilkunastu miesięcy, [1][2]
• gdy przyczyną jest lek lub choroba – zmiana leku lub leczenie choroby może zmniejszyć piersi, zwłaszcza gdy zmiana pojawiła się niedawno, [1][2]
• przy ginekomastii tłuszczowej pomocna może być redukcja masy ciała, [1]
• w wybranych przypadkach lekarz może zastosować leczenie farmakologiczne. [1][2]

Operację rozważa się, gdy ginekomastia utrzymuje się mimo leczenia przyczyny lub obserwacji, powoduje ból lub istotny dyskomfort. [1][2]

Kwalifikacja i przygotowanie

Kwalifikacja obejmuje wyniki diagnostyki przyczyny, ocenę proporcji tkanki gruczołowej i tłuszczowej oraz stanu skóry, omówienie oczekiwań i możliwych efektów, w tym blizn. Kandydatem jest zwykle osoba, u której zmiany się ustabilizowały, a leczenie przyczyny nie pomogło. U nastolatków operacja jest możliwa, ale przy dalszym wzroście piersi może być potrzebny kolejny zabieg. [2][3]

Przebieg i znieczulenie

Według dotychczasowego opisu MEDICOS stosuje się, zależnie od rodzaju tkanki: [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]

• wycięcie tkanki gruczołowej przez cięcie na brzegu otoczki brodawki, z pozostawieniem warstwy tkanki pod brodawką, by nie doszło do jej zapadnięcia,
• liposukcję – przy ginekomastii tłuszczowej lub mieszanej.

Przy dużym nadmiarze skóry i rozciągnięciu otoczki można też zmniejszyć skórę i skorygować położenie otoczki, co wiąże się z dłuższymi bliznami. Po zabiegu może być założony cienki dren odprowadzający krew i płyn. [3]

Znieczulenie (stary opis: ogólne) i czas pobytu – [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ].

Po zabiegu i rekonwalescencja

Na rany zakłada się opatrunki, a w celu ograniczenia obrzęku i podtrzymania nowego kształtu klatki piersiowej – opaskę lub kamizelkę uciskową (w MEDICOS: [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ – stary opis: 30 dni]). Rany w okresie gojenia nie powinny być narażone na ucisk, tarcie i nadmierny ruch. O powrocie do wysiłku decyduje chirurg. Efekt może się zmienić, jeśli przyczyna (np. leki, substancje, przyrost masy ciała) będzie nadal działać. [3]

Możliwe powikłania

Krwiak, zbiornik płynu (surowiczak), zakażenie, zaburzenia gojenia, niekorzystne bliznowacenie, asymetria, nieregularności konturu, zapadnięcie okolicy brodawki, przejściowe lub trwałe zaburzenia czucia brodawki, martwica tkanki tłuszczowej, przewlekły ból, zakrzepica, ryzyko znieczulenia oraz potrzeba zabiegu korygującego. Jeśli przyczyna hormonalna nie zostanie wyleczona, ginekomastia może nawrócić. [3][2]

Kiedy pilnie do lekarza

Szybko narastający, napięty obrzęk lub zasinienie jednej strony klatki piersiowej, gorączka, ropny wyciek z rany, nasilający się ból. Duszność lub ból w klatce piersiowej – dzwoń pod 112. [3]

NFZ / odpłatnie

[DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ]. Leczenie operacyjne ginekomastii jest często traktowane jako zabieg odpłatny; diagnostyka przyczyny może być dostępna w ramach NFZ. Nie należy sugerować refundacji zabiegu bez potwierdzenia w umowie z NFZ. [1]

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wskazaniach, metodzie i przygotowaniu decyduje lekarz po badaniu. W stanach nagłych dzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR – Centrum Medyczne MEDICOS nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz MEDICOS]

Źródła

1. NHS – Gynaecomastia: https://www.nhs.uk/conditions/gynaecomastia/ (przyczyny, ustępowanie u noworodków i w dojrzewaniu, leczenie przyczyny, operacja często niedostępna w NHS, kiedy do lekarza)
2. Medycyna Praktyczna (mp.pl) – Ginekomastia: https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/168944,ginekomastia (przyczyny, leki, jednostronna zmiana – wykluczenie raka, ustępowanie, leczenie przyczyny, operacja przy utrwaleniu)
3. American Society of Plastic Surgeons – Gynecomastia surgery (wprowadzenie, kandydaci, rekonwalescencja, ryzyko): https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/gynecomastia-surgery , https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/gynecomastia-surgery/candidates , https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/gynecomastia-surgery/recovery , https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/gynecomastia-surgery/safety

Uwaga: brak polskiego źródła opisującego technikę operacji i rekonwalescencję – zalecana recenzja chirurga plastyka.