Laserowe leczenie żylaków (EVLA)

Czym jest zabieg

Żylaki to trwale poszerzone, kręte żyły powierzchowne, najczęściej na nogach. Są objawem przewlekłej choroby żylnej – często wynikają z niewydolności zastawek w głównej żyle powierzchownej (odpiszczelowej lub odstrzałkowej). [1][2]

Wewnątrzżylna ablacja laserowa (EVLA, ang. endovenous laser ablation) polega na wprowadzeniu do niewydolnej żyły cienkiego światłowodu i zamknięciu jej od wewnątrz energią lasera. Ściana żyły obkurcza się i z czasem włóknieje. Krew odpływa innymi żyłami. To metoda termiczna, podobnie jak ablacja falami radiowymi. [1][3][4]

Uwaga: klasyczna operacja usunięcia żyły (stripping) nie jest metodą laserową – to odrębny zabieg chirurgiczny.

Wskazania

Objawowa niewydolność żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej potwierdzona badaniem USG Doppler, np. przy bólu, uczuciu ciężkości, obrzękach, zmianach skóry (przebarwienia, wyprysk, owrzodzenie). [1][2][5]

Wytyczne europejskie (ESVS 2022) i brytyjskie (NICE) wskazują ablację termiczną jako leczenie pierwszego wyboru w tej grupie. [2][5]

Kiedy zabieg nie jest wskazany – alternatywy

• żylaki bez objawów – leczenie zwykle nie jest konieczne; zabiegi wyłącznie w celach estetycznych mają inny charakter,
• skleroterapia piankowa pod kontrolą USG – gdy ablacja termiczna nie jest odpowiednia,
• metody nietermiczne (np. mechaniczno-chemiczna ablacja, klej),
• klasyczna operacja – gdy powyższe nie są odpowiednie,
• pończochy uciskowe – łagodzą objawy, gdy zabieg nie jest wskazany lub możliwy,
• w ciąży zabiegów zwykle się nie wykonuje. [1][2][3][5]

Kwalifikacja i przygotowanie

Kwalifikacja opiera się na badaniu USG Doppler, które pokazuje niewydolne odcinki żył i stan żył głębokich. Lekarz pyta o przebytą zakrzepicę, przyjmowane leki i choroby. [1][3]

Przebieg i znieczulenie

Zabieg wykonuje się pod kontrolą USG. Lekarz nakłuwa żyłę, wprowadza światłowód, a następnie wzdłuż żyły podaje płyn ze środkiem znieczulającym (znieczulenie tumescencyjne), który chroni otaczające tkanki przed ciepłem. Dzięki temu zabieg można wykonać w znieczuleniu miejscowym. Bocznice (widoczne żylaki) mogą zostać usunięte z małych nacięć lub ostrzyknięte w tym samym czasie albo później. Pacjent zwykle wraca do domu w dniu zabiegu. [1][3][4]

W MEDICOS: czas zabiegu (stary opis: 30–60 minut), postępowanie z bocznicami, czas pobytu – [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ].

Po zabiegu i rekonwalescencja

Zaleca się chodzenie od razu po zabiegu. Zwykle przez około tydzień nosi się pończochę lub opaskę uciskową. Mogą wystąpić ból, siniaki i uczucie ciągnięcia wzdłuż żyły, zwykle przez kilka dni. Do większości codziennych czynności można zwykle wrócić od razu lub w ciągu kilku dni – po klasycznym strippingu powrót trwa zwykle dłużej (często 1–2 tygodnie zwolnienia). [1][2][4]

Skuteczność

W przeglądzie systematycznym ablacja laserowa zamykała leczoną żyłę u około 95% pacjentów. Nie chroni to przed powstawaniem nowych żylaków – w obserwacji 5-letniej nawroty opisywano u znacznej części pacjentów, podobnie jak po operacji klasycznej. [6]

Możliwe powikłania

Siniaki, ból, stwardnienie i zapalenie żyły powierzchownej, przebarwienia skóry, zaburzenia czucia skóry (uszkodzenie drobnych nerwów biegnących przy żyle), rzadko oparzenie skóry, zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna. [1][3][4]

Kiedy pilnie do lekarza

Ból, obrzęk i ocieplenie łydki lub całej nogi – pilny kontakt z lekarzem (podejrzenie zakrzepicy). Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, odkrztuszanie krwi – dzwoń pod 112. Gorączka lub ropny wyciek z nakłuć – kontakt z lekarzem. [7]

NFZ / odpłatnie

[DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: tryb NFZ / odpłatnie]. Terminy w ramach NFZ: terminyleczenia.nfz.gov.pl lub rejestracja.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wskazaniach, metodzie i przygotowaniu decyduje lekarz po badaniu. W stanach nagłych dzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR – Centrum Medyczne MEDICOS nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz MEDICOS]

Źródła

1. NHS – Varicose veins (w tym leczenie): https://www.nhs.uk/conditions/varicose-veins/ (ablacja termiczna, skleroterapia, stripping, pończochy ok. tygodnia, powrót do aktywności, ciąża)
2. NICE CG168 – Varicose veins: diagnosis and management: https://www.nice.org.uk/guidance/cg168 (kolejność: ablacja termiczna → skleroterapia piankowa → operacja; kompresja nie dłużej niż 7 dni)
3. Medycyna Praktyczna (mp.pl) – Laserowe leczenie żylaków: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/zylaki/64147,laserowe-leczenie-zylakow (światłowód, poduszka płynowa, znieczulenie miejscowe, powikłania: poparzenia, przebarwienia, nerwy skórne)
4. Medycyna Praktyczna (mp.pl) – Metody inwazyjnego leczenia żylaków: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/zylaki/64136,metody-inwazyjnego-leczenia-zylakow
5. De Maeseneer MG i wsp. ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs: https://doi.org/10.1016/j.ejvs.2021.12.024
6. Clinical effectiveness and patient-reported outcomes of endovenous ablation and surgical stripping: a systematic review (2025): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12817718/
7. NHS – DVT: https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/
8. Cleveland Clinic – Sclerotherapy: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/6763-sclerotherapy