Skleroterapia – leczenie pajączków naczyniowych i drobnych żylaków

Czym jest zabieg

Pajączki (teleangiektazje) to poszerzone, bardzo drobne naczynia tuż pod skórą, widoczne jako czerwone lub fioletowe nitki. Żyły siatkowate są nieco większe, niebieskawe. Mogą występować samodzielnie albo towarzyszyć przewlekłej chorobie żylnej i niewydolności większych żył. [1][2]

Skleroterapia polega na wstrzyknięciu cienką igłą do naczynia środka obliterującego (sklerotyzującego). Wywołuje on kontrolowany odczyn ściany naczynia, które się zamyka i z czasem zanika. Przy pajączkach stosuje się zwykle płynną postać środka, przy większych żyłach – także piankę, często pod kontrolą USG. [1][2][3]

Wskazania

• pajączki i żyły siatkowate na nogach, zwłaszcza powodujące dyskomfort lub będące dla pacjenta problemem estetycznym,
• drobne żylaki, także nawrotowe po innych zabiegach,
• uzupełnienie leczenia po zamknięciu większej, niewydolnej żyły. [1][2][3]

Leczenie pajączków ma w dużej mierze charakter estetyczny. [4]

Kiedy zabieg nie jest wskazany – alternatywy

• gdy przyczyną jest niewydolność większej żyły – najpierw trzeba ją rozpoznać (USG Doppler) i leczyć, w przeciwnym razie pajączki szybko nawracają; decyzję podejmuje lekarz, [2][3]
• przeciwwskazania to m.in. świeża zakrzepica, ciąża i karmienie piersią, unieruchomienie (leżenie w łóżku), uczulenie na środek obliterujący, ostre zakażenie skóry w miejscu zabiegu; przy przebytej zakrzepicie decyzja zależy od jej przyczyny i przebiegu, [1][3]
• alternatywy dla drobnych naczynek to m.in. laser przezskórny lub rezygnacja z leczenia; pończochy uciskowe łagodzą objawy choroby żylnej, ale nie usuwają pajączków. [1][2]

Kwalifikacja i przygotowanie

Lekarz ogląda nogi, pyta o objawy, przebyte zakrzepice, leki i alergie. Przy podejrzeniu niewydolności większych żył zleca USG Doppler. W dniu zabiegu nie należy smarować nóg balsamem. [1][3] [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: zalecenia przygotowawcze MEDICOS]

Przebieg i znieczulenie

Lekarz oczyszcza skórę i wykonuje serię wkłuć bardzo cienką igłą. Zwykle nie stosuje się znieczulenia – odczuwalne są ukłucia, czasem krótkotrwałe pieczenie lub skurcz. Po zabiegu zakłada się ucisk (opatrunek lub pończochę) i zaleca krótki spacer. Pacjent może być poproszony o pozostanie kilkanaście minut w placówce, by wykluczyć reakcję na lek. [1][3]

Sesja trwa zwykle kilkadziesiąt minut. Liczba sesji zależy od rozległości zmian – często potrzebnych jest kilka, w odstępach od kilku tygodni do 2–3 miesięcy. [1][3] [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: stary opis – sesja 20–30 minut, 2–5 powtórzeń]

Po zabiegu i rekonwalescencja

• zwykle można od razu wrócić do codziennych czynności; zaleca się chodzenie,
• pończochę lub opaskę uciskową nosi się zwykle od kilku dni do tygodnia,
• przez pierwsze dni unika się intensywnego wysiłku, gorących kąpieli, sauny i opalania,
• efekt przy pajączkach widać zwykle po 3–6 tygodniach, przy większych żyłach po kilku miesiącach,
• jedna sesja usuwa zwykle część, nie wszystkie leczone naczynka. [1][3]

Możliwe działania niepożądane i powikłania

• siniaki, zaczerwienienie, swędzenie w miejscach wkłuć,
• brązowe przebarwienia wzdłuż leczonych naczyń – zwykle ustępują w ciągu kilku miesięcy, czasem utrzymują się dłużej,
• pojawienie się nowych, bardzo drobnych naczynek w leczonym miejscu (tzw. matting),
• stwardnienie lub bolesne grudki w większych leczonych żyłach,
• reakcje alergiczne, zwykle łagodne,
• rzadko: owrzodzenie skóry w miejscu wstrzyknięcia, zakrzepica żył głębokich, przejściowe zaburzenia widzenia (opisywane głównie przy piance). [1][2][3]

Skleroterapia nie zapobiega powstawaniu nowych pajączków w przyszłości. [1]

Kiedy pilnie do lekarza

Ból, obrzęk i ocieplenie łydki – pilny kontakt z lekarzem. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie kończyn – dzwoń pod 112. Narastające zaczerwienienie, rana lub owrzodzenie w miejscu wkłucia – kontakt z lekarzem. [5]

NFZ / odpłatnie

Leczenie pajączków ze wskazań estetycznych zwykle nie jest finansowane ze środków publicznych. [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: tryb w MEDICOS]

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wskazaniach, metodzie i przygotowaniu decyduje lekarz po badaniu. W stanach nagłych dzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR – Centrum Medyczne MEDICOS nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz MEDICOS]

Źródła

1. Cleveland Clinic – Sclerotherapy: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/6763-sclerotherapy (przebieg, brak znieczulenia, sesje, efekty po 3–6 tyg., przebarwienia, matting, alergia, ucisk 3–7 dni, zalecenia)
2. Medycyna Praktyczna (mp.pl) – Metody inwazyjnego leczenia żylaków: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/zylaki/64136,metody-inwazyjnego-leczenia-zylakow (skleroterapia, teleangiektazje, brak 100% skuteczności)
3. Rabe E i wsp. European guidelines for sclerotherapy in chronic venous disorders. Phlebology 2014;29(6):338–354: https://doi.org/10.1177/0268355513483280 (wskazania, przeciwwskazania, działania niepożądane, technika)
4. NHS – Varicose veins (zabiegi estetyczne zwykle niefinansowane publicznie): https://www.nhs.uk/conditions/varicose-veins/
5. NHS – DVT: https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/

Uwaga: szczegóły przeciwwskazań i rzadkich powikłań oparto głównie na wytycznych europejskich (źródło 3, pełny tekst płatny) i Cleveland Clinic – zalecana weryfikacja przez lekarza.