Operacje błony maziowej kolana (synowektomia, usunięcie fałdu maziowego)

Czym są te zabiegi

Błona maziowa wyściela wnętrze stawu i wytwarza płyn stawowy. W niektórych chorobach przerasta, utrzymuje się w niej stan zapalny albo tworzą się w niej guzki lub fałdy, które drażnią staw. Zabiegi na błonie maziowej to m.in.: [1][2][3]

• synowektomia – usunięcie zmienionej błony maziowej, najczęściej artroskopowo, a przy rozległych zmianach metodą otwartą,
• biopsja błony maziowej – pobranie wycinka do badania histopatologicznego, gdy przyczyna zmian jest niejasna,
• usunięcie przerośniętego fałdu maziowego (tzw. plica) i zrostów pourazowych.

Wskazania

Zabieg rozważa się m.in. przy: [1][2][3]

• przewlekłym zapaleniu błony maziowej w chorobach zapalnych stawów (np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów), gdy mimo prawidłowego leczenia farmakologicznego utrzymuje się wysięk i ból, a chrząstka nie jest jeszcze poważnie zniszczona,
• guzie olbrzymiokomórkowym błony maziowej (TGCT; jego postać rozlana to dawne PVNS – barwnikowe kosmkowo-guzkowe zapalenie błony maziowej) – usunięcie zmiany jest leczeniem podstawowym,
• zespole fałdu maziowego z utrzymującymi się objawami mimo leczenia zachowawczego,
• potrzebie ustalenia rozpoznania (biopsja).

Kiedy zabieg nie jest wskazany – alternatywy

W chorobach zapalnych stawów podstawą jest leczenie reumatologiczne. Dzięki współczesnym lekom synowektomia jest potrzebna rzadziej, a bez dalszego leczenia farmakologicznego zapalenie może wrócić. Przy znacznym zniszczeniu chrząstki usunięcie błony maziowej przynosi mniejszą korzyść. [1]

W zespole fałdu maziowego leczenie zaczyna się zwykle od fizjoterapii, leków przeciwzapalnych, czasem iniekcji. Przegląd badań z 2025 r. nie wykazał w obserwacji 1–2-letniej wyraźnej przewagi leczenia operacyjnego nad zachowawczym, a autorzy zalecają zaczynać od leczenia zachowawczego. [2]

Kwalifikacja i przygotowanie

Kwalifikacja obejmuje badanie kolana, rezonans magnetyczny (pokazuje przerost błony, guzki, fałdy) i zwykle konsultację reumatologiczną przy chorobach zapalnych. Czasem wykonuje się nakłucie stawu z badaniem płynu. [1][3]

Przebieg i znieczulenie

Artroskopię wykonuje się przez kilka niewielkich nacięć. Przy rozlanych zmianach może być konieczne otwarcie stawu lub dostęp z kilku stron, w tym od tyłu kolana. Usunięte tkanki zwykle przekazuje się do badania histopatologicznego. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub ogólnym. [3][4]

W MEDICOS: rodzaj znieczulenia, czas pobytu, czy wykonywana jest synowektomia otwarta – [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ].

Po zabiegu i rekonwalescencja

Po artroskopii zwykle można wkrótce obciążać kończynę. Rehabilitacja ma przywrócić zakres ruchu i siłę mięśni. Po synowektomii, zwłaszcza otwartej, powrót do sprawności trwa dłużej, a w kolanie często utrzymuje się przez pewien czas obrzęk. Całkowity powrót do zdrowia może trwać od około tygodnia do kilku miesięcy, zależnie od zakresu zabiegu. [4][1]

Możliwe powikłania

Krwiak lub wysięk w stawie, zakażenie, sztywność kolana, zakrzepica żył, uszkodzenie nerwów skórnych. W chorobach zapalnych i w guzie olbrzymiokomórkowym (szczególnie postaci rozlanej) zmiany mogą nawrócić, co bywa wskazaniem do dalszego leczenia. [1][3][4]

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem

Gorączka lub dreszcze, wyciek z rany, szybko narastający obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie kolana, drętwienie stopy, ból i obrzęk łydki. Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej – dzwoń pod 112. [4]

NFZ / odpłatnie

[DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: tryb NFZ / odpłatnie]. Terminy w ramach NFZ: terminyleczenia.nfz.gov.pl lub rejestracja.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wskazaniach, metodzie i przygotowaniu decyduje lekarz po badaniu. W stanach nagłych dzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR – Centrum Medyczne MEDICOS nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz MEDICOS]

Źródła

1. AAOS OrthoInfo – Rheumatoid Arthritis (rozdział Synovectomy): https://www.orthoinfo.org/diseases–conditions/rheumatoid-arthritis/ (synowektomia we wczesnej fazie, nawroty bez leczenia, rzadziej potrzebna przy nowych lekach)
2. Surgical and conservative management of medial plica syndrome: a systematic review and meta-analysis (2025): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12581807/
3. Systematic review – tenosynovial giant cell tumor (TGCT/PVNS), JAAOS Global Research & Reviews 2020: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7643913/ (leczenie operacyjne, ryzyko nawrotu w postaci rozlanej)
4. NHS – Arthroscopy: https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/arthroscopy/ (przebieg, znieczulenie, powrót do zdrowia od tygodnia do kilku miesięcy, objawy alarmowe)

Uwaga: dla tej strony liczba niezależnych źródeł na poszczególne twierdzenia jest mniejsza niż przy innych zabiegach – zalecana recenzja ortopedy.