Operacje stopy – paluch koślawy i niestabilność stawu skokowego

Paluch koślawy (haluks)

Czym jest zabieg

Paluch koślawy to zniekształcenie, w którym duży palec odchyla się w stronę pozostałych palców, a u jego podstawy tworzy się guzowate uwypuklenie. Sprzyjają mu m.in. predyspozycje rodzinne i budowa stopy. Ciasne obuwie może nasilać dolegliwości. [1][2]

Operacja koryguje ustawienie kości i tkanek miękkich. Najczęściej wykonuje się osteotomię – przecięcie i przestawienie kości (pierwszej kości śródstopia i/lub paliczka), ustabilizowane śrubami, płytkami lub drutami. Samo zeszlifowanie guzka bez korekcji kości wiąże się z częstszym nawrotem. Wybór techniki zależy głównie od pomiarów na zdjęciu RTG wykonanym na stojąco. [1][2][3]

Wskazania i alternatywy

Operację rozważa się, gdy paluch powoduje ból lub istotnie utrudnia chodzenie i dobór obuwia, a leczenie zachowawcze nie pomaga. Operacji nie wykonuje się wyłącznie w celu poprawy wyglądu stopy – po zabiegu może pojawić się ból, którego wcześniej nie było. [1][3]

Leczenie zachowawcze (łagodzi objawy, nie usuwa zniekształcenia): szerokie obuwie na niskim obcasie, podkładki i wkładki, ortezy, fizjoterapia, doraźnie leki przeciwbólowe. [1][2]

Przebieg, znieczulenie, rekonwalescencja

Zabieg wykonuje się zwykle w znieczuleniu ogólnym, czasem regionalnym lub miejscowym, często bez noclegu w szpitalu. Po operacji nosi się specjalny but odciążający przodostopie. Przez co najmniej 2 tygodnie zaleca się odpoczynek i trzymanie stopy wyżej. Rekonwalescencja trwa zwykle 1–2 miesiące, a obrzęk może się utrzymywać kilka miesięcy – pełny powrót do sprawności nawet do około 6 miesięcy. [1][2][3][4]

Możliwe powikłania

Zakażenie, opóźniony zrost lub brak zrostu kości, sztywność stawu, utrzymujący się ból lub obrzęk, uszkodzenie nerwów skórnych, nadkorekcja lub nawrót zniekształcenia, potrzeba usunięcia implantów. Ryzyko nawrotu jest przy prawidłowym leczeniu niewielkie, ale istnieje. [1][2][3]

Przewlekła niestabilność stawu skokowego

Czym jest problem

Po skręceniu stawu skokowego więzadła boczne kostki zwykle goją się bez operacji – nawet przy całkowitym ich zerwaniu, jeśli zastosuje się odpowiednie leczenie i rehabilitację. U części osób utrzymuje się jednak uczucie „uciekania” stawu i dochodzi do nawracających skręceń. [5][6]

Wskazania i alternatywy

Podstawą leczenia przewlekłej niestabilności jest rehabilitacja: ćwiczenia czucia głębokiego, równowagi i wzmacniające mięśnie strzałkowe, czasem stabilizator. Operację rozważa się, gdy mimo takiego leczenia niestabilność się utrzymuje. [5][6]

Rodzaje zabiegów

Najczęściej stosowaną metodą jest anatomiczna naprawa więzadeł bocznych (technika Broströma i jej modyfikacje), wykonywana metodą otwartą lub artroskopowo. Gdy własne więzadła są niewystarczające, stosuje się rekonstrukcję z użyciem przeszczepu ścięgna. Starsze techniki wykorzystywały ścięgno mięśnia strzałkowego krótkiego. [6]

Rekonwalescencja i powikłania

Po naprawie więzadeł zwykle przez 1–2 tygodnie stopę unieruchamia się w szynie lub bucie ortopedycznym bez pełnego obciążania, a następnie stopniowo wprowadza się ruch i rehabilitację przez kilka tygodni do miesięcy. Możliwe powikłania to m.in. zakażenie, uszkodzenie nerwów skórnych (zaburzenia czucia), sztywność, utrzymująca się niestabilność, zakrzepica żył. [6]

Kwalifikacja i przygotowanie (dotyczy obu grup)

Lekarz ocenia stopę w badaniu, na zdjęciach RTG na stojąco, czasem w USG lub rezonansie magnetycznym. Warto zaplanować pomoc w domu i transport – po operacji stopy prowadzenie samochodu jest przez pewien czas niemożliwe. [1][3][4]

W MEDICOS: rodzaj znieczulenia, czas pobytu, stosowane techniki – [DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ].

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem

Gorączka lub dreszcze, wyciek z rany, narastające zaczerwienienie i ból, zasinienie lub chłód palców, drętwienie, ból i obrzęk łydki. Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej – dzwoń pod 112. [4][7]

NFZ / odpłatnie

[DO POTWIERDZENIA PRZEZ KLINIKĘ: tryb NFZ / odpłatnie]. Terminy w ramach NFZ: terminyleczenia.nfz.gov.pl lub rejestracja.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wskazaniach, metodzie i przygotowaniu decyduje lekarz po badaniu. W stanach nagłych dzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR – Centrum Medyczne MEDICOS nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Data publikacji: [DO UZUPEŁNIENIA] · Data weryfikacji: 2026-10 · Recenzja medyczna: [DO UZUPEŁNIENIA — lekarz MEDICOS]

Źródła

1. NHS – Bunions: https://www.nhs.uk/conditions/bunions/ (leczenie zachowawcze, operacja nie w celach estetycznych, osteotomia, znieczulenie, min. 2 tygodnie odpoczynku, nawroty)
2. Medycyna Praktyczna (mp.pl) – Haluksy: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/265154,haluksy (metody operacyjne zależne od RTG, rekonwalescencja 1–2 mies., but ochronny, ryzyko nawrotu)
3. AAOS OrthoInfo – Bunion Surgery: https://www.orthoinfo.org/treatment/bunion-surgery/ (osteotomia, egzostektomia, kandydaci, rekonwalescencja do ok. 6 mies., powikłania)
4. MedlinePlus – Bunion removal: https://medlineplus.gov/ency/article/002962.htm
5. AAOS OrthoInfo – Sprained Ankle: https://www.orthoinfo.org/diseases–conditions/sprained-ankle/ (większość skręceń bez operacji, operacja przy utrzymujących się objawach)
6. Open Brostrom for Lateral Ligament Stabilization, Curr Rev Musculoskelet Med 2020: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7661567/ (najpierw rehabilitacja; anatomiczna naprawa jako standard; rehabilitacja pooperacyjna)
7. NHS – DVT: https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/